Wat, als de waterbom valt?

Recent bracht de raad het rapport “Onveiligheid door extreme regen”. In het rapport wordt geconcludeerd dat het voorkomen van overlast, schade en onveilige situaties te weinig prioriteit heeft, de doelen en opgaves te weinig concreet zijn en dat het aan een goede aansturing ontbreekt. En dat is precies waar Water Natuurlijk al enkele jaren op hamert.

Zo’n kwart eeuw hebben we in ons land nationaal klimaatbeleid voor de regionale watersystemen. Dan gaat het om de sloten en vaarten in het buitengebied en in de steden en dorpen. Daar moet voldoende ruimte zijn om extreme neerslag op te vangen. De wetenschap had gesproken. Het KNMI zorgde voor scenario’s met neerslagreeksen. Klimaatverandering vraagt meer ruimte voor water en bestuurlijk Nederland ging enthousiast en voortvarend aan de slag. Watersystemen moesten in 2015 op orde zijn en daarna op orde worden gehouden, gelet op de verwachte klimaatverandering.

Op de Zuid-Hollandse eilanden zakte het enthousiasme al snel in. Bestuurders van het waterschap omschreven zichzelf als klimaatsceptici en investeren in iets wat misschien toch niet gebeurt zag men niet zitten. Wetenschap en bestuurlijke afspraken werden terzijde geschoven. Werken aan klimaatbestendige watersystemen kwam voor ons waterschap financieel niet zo goed uit. Grote achterstanden ontstonden, klimaatverandering werd realiteit, bestuurlijke afspraken over de capaciteit van een watersysteem werden wettelijke normen en de deadline verschoof naar 2027.

Bewoners en bedrijven hebben recht op bescherming tegen overstroming als gevolg van extreme regenval. Dat is wettelijk geregeld in de provinciale Omgevingsverordening. In de toelichting schrijft de provincie, dat de verordening de zorgplicht van het waterschap en de eigen verantwoordelijkheid van burgers en bedrijven afbakent. Zo moet de overstromingskans voor stedelijk gebied beperkt worden tot eens in de 100 jaar. Cruciale factor is dan met welke neerslag hoeveelheden wordt deze kans berekend. Ga je uit van de gegevens uit de vorige eeuw of gebruik je het worst case scenario van het KNMI? Dat was vroeger vastgelegd. Nu niet meer en Water Natuurlijk adviseerde het provincie bestuur van Zuid-Holland om dat alsnog in een besluit concreet vast te leggen.

De provincie besloot het advies niet op te volgen maar door te schuiven naar toekomstig beleid. Kennelijk hecht men niet zo aan duidelijkheid voor burgers en bedrijven en concrete opgaves waar provincie en waterschap voor staan.  Verantwoordelijk gedeputeerde A. Weverling schrijft daarover aan Water Natuurlijk: 
“de waterschappen hebben hierin de vrijheid om zelf te bepalen met welke gegevens wordt gerekend”. 
Het is dan niet verwonderlijk dat de Onderzoeksraad voor de Veiligheid een citaat van de Unie van Waterschappen vermeld. De regionale watersystemen in ons land zouden voor 99,5% voldoen aan de normen voldoen. De waterschappen geven zichzelf dus bijna een 10. Dat lijkt te mooi om waar te zijn.

Geleidelijk aan wordt duidelijk dat overal op de Zuid-Hollandse eilanden onvoldoende ruimte voor water is.  Het gaat om honderden hectares extra ruimte voor water. Als de waterbom valt, moeten onze burgers en bedrijven niet teveel op de overheden rekenen. We hopen dat aanbevelingen van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid wel serieus worden genomen.

Joost Kievit MSc