Zettingsvloeiing

De Deltawerken met de afsluiting van het Haringvliet en de Grevelingen hebben ons gebied veiliger gemaakt, maar leidde ook tot onveilige situaties: zettingsvloeiing.

Nooit van gehoord, reageren de meeste mensen bij lezingen van Water Natuurlijk. Zettingsvloeiing is een onbekend begrip. Door de afsluiting van de rivierarmen zijn de stromingen in onze Delta veranderd. En op veel plekken heel veel sterker geworden. Het gevolg is dat de rivier bodem plaatselijk uitschuurt. Er ontstaan wat men noemt erosiekuilen. Soms tientallen meters diep. De fundering onder een dijk kan zo wegspoelen met als gevaar dat de dijk in de rivier schuift. Dat wordt zettingsvloeiing genoemd. En het kan plotseling snel gaan. De bodem is uit lagen opgebouwd en een kleilaag geeft behoorlijk weerstand tegen het uitschuren maar als de stroming door de klei heen is en op zand of veen komt, dan wordt een kuil snel dieper en kan het gevaarlijk worden.

Het waterschap houdt de vinger aan de pols. Ook onder water wordt nauwkeurig in de gaten gehouden hoe het gesteld is met onze waterkeringen en of de fundering hiervan niet ondergraven wordt door de stroming in de rivieren. Ingrijpen was in het verleden vaak nodig en is ook nu aan de orde.  De afgelopen decennia is voor vele tientallen miljoenen euro’s aan stortsteen in erosie kuilen aangebracht. Stortsteen wordt met schepen aangevoerd en met een kraan onder water op de juiste plek neergelegd. Zo wordt de rivier bodem hersteld en het fundament van een dijk weer op orde gebracht.

De ervaring van de afgelopen decennia leert, dat zo’n probleem nooit definitief wordt opgelost. Als er een kuil dicht gemaakt is, ontstaat er elders weer een nieuwe. Er wordt nu gewerkt op 5 locaties in de Oude Maas, het Spui, het Haringvliet en de Grevelingen bij Ouddorp. Naar verwachting is het werk eind dit jaar afgerond. In de Grevelingen bij de haven van Ouddorp wordt met behulp van GPS systemen zo’n 400.000 ton stortsteen op 30 meter diepte aangebracht. Zo liggen er inmiddels miljoenen tonnen steen in de rivieren van onze Delta. Onzichtbaar, maar cruciaal voor onze veiligheid.

Inmiddels is wel duidelijk dat de Delta bestaat uit een ingewikkeld systeem van natuurlijke processen. De stroming vanuit zee en de rivierafvoeren zijn daar onderdeel van. Ingrepen zoals met de Deltawerken hebben gevolgen, die moeten we leren kennen en begrijpen. Samenwerken met die natuurlijke processen is dan de meest verstandige weg volgens Water Natuurlijk. Meer weten? Vraag dan een lezing aan of wordt vriend van Water Natuurlijk via info.waternatuurlijk.hd@gmail.com. Het is gratis.

Joost Kievit MSc