Zorgen over PFAS nemen toe

De antwoorden van het waterschap zijn niet geruststellend. Integendeel, de vervuiling van het water is omvangrijker dan gedacht en veel wordt niet gemeten. Daar weten we dus niets van. Alle reden om een petitie voor het uitbannen van PFAS te steunen.

Tania Heimans, lijsttrekker van Groen Links-PvdA in de Hoeksche Waard en volksvertegenwoordiger in hart en nieren, was mede aanleiding tot het stellen van de vragen. Zij benaderde Water Natuurlijk omdat streekgenoten bezorgd waren over de PFAS-vervuiling. Nergens was te vinden hoe het staat met PFAS in het water van polders en stedelijk gebied op de Zuid-Hollandse eilanden. Tania reageert op de antwoorden van het college van Dijkgraaf en Heemraden (zie 'Download' onderaan de pagina).

Zo worden PFAS ook wel genoemd en dat duidt erop dat ze niet of nauwelijks afbreken. Er zijn inmiddels meer dan 10.000 stoffen die onder de definitie van PFAS vallen, en ze worden voor allerlei doeleinden gebruikt. Ook in landbouw bestrijdingsmiddelen. Zo’n 2000 verschillende PFAS-verbindingen worden in water en bodem omgezet in Trifluorazijnzuur (TFA). Bijna geen enkele door de mens gemaakte chemische stof is stabieler dan TFA. Het is extreem mobiel en heel goed oplosbaar in water. Dat geeft de garantie op vervuiling van grondwater en drinkwaterbronnen. Net als andere PFAS- verbindingen, wordt TFA in verband gebracht met diverse kankersoorten, misvorming bij geboorten, aantasting van het immuunsysteem en het hormoonstelsel. Het is dus giftig en het hoopt op in voedselketens. Het waterschap geeft aan dat TFA nog niet gemeten wordt.

Tania Heimans:
“Goed dat Water Natuurlijk zelf controleert hoe het met PFAS in ons water zit. De weinige cijfers die ik eerder boven water haalde, logen er al niet om. Dat was twee jaar geleden aanleiding voor onze motie met de Lokalen, VoorWaards en BurgerBelangen voor het beschikbaar stellen van heldere informatie voor onze inwoners over de kwaliteit van onze wateren, bodem en lucht. Dat voorstel is aangenomen, we wachten nog altijd op uitvoering. Dat Water Natuurlijk nu ontdekt dat zo’n gevaarlijk TFA niet wordt gemeten is zorgelijk. Lijkt mij een goed plan dit zo snel mogelijk te gaan doen.”

De meeste aandacht gaat tot nu toe uit naar bedrijven als Chemours die uit een productieproces PFAS als afval lozen. Maar ook landbouwbestrijdingsmiddelen bevatten PFAS, iets waarvan de industrie op de hoogte is maar veel agrariërs niet. Zo worden boeren en hun gezinnen onbewust blootgesteld aan gif dat zich in je lichaam ophoopt. Het Centrum voor Landbouw en Milieu publiceerde een lijst van 25 van dergelijke werkzame stoffen, die in 117 middelen verwerkt zijn. De verkoop naar dergelijke middelen is de laatste jaren verdubbeld naar 269.000 kg per jaar. De belangrijk deel wordt omgezet in TFA en komt in het water terecht.

Uit de beantwoording van de vragen van Water Natuurlijk komt naar voren dat 14 van 25 genoemde werkzame stoffen in het water van de Zuid-Hollandse eilanden voorkomt en dat er 6 stoffen niet worden gemeten. De meeste PFAS pesticiden worden omgezet in TFA en dat wordt dus ook nog niet onderzocht. Uit Duits onderzoek wordt geconcludeerd dat in regio’s met een overwegend conventionele landbouw de meeste TFA in het water vooral uit de landbouw afkomstig is.

Tania:
“Het laatste wat we moeten doen is hier naar boeren wijzen. Zij hebben uiteraard ook liever geen gif als PFAS in hun lijf of op hun land – niet van Chemours of andere industrie, en ook niet via middelen die zij gebruiken. Samen kunnen we met en voor agrariërs, voor gezondheid en schoon water opkomen door de industrie en overheid ter verantwoording te roepen. Dit is een landelijk probleem, waarbij een snelle oplossing om samenwerking vraagt.”

Water Natuurlijk roept iedereen op om de petitie om PFAS uit te bannen dan ook te ondertekenen (link opent op een nieuw tabblad). De landelijke koers van GroenLinks en PvdA is om zo snel mogelijk een einde te maken aan het gebruik van PFAS. Ook zij ondersteunen de petitie.

 
Joost Kievit MSc