Waterkwaliteit niet verbeterd

Schoon en gezond water is van levensbelang voor mens en natuur. Het waterschap heeft een wettelijk zorgplicht om daar voor te zorgen. Helaas komt daar niets terecht. Er is geen verbetering te bespeuren tussen 2021 en 2025. We zien veel mooie woorden, voldoende plannen, weinig daden en geen verbetering.

Voor de beoordeling van de waterkwaliteit is de Europese Kader Richtlijn Water (KRW) een belangrijke basis. Deze richtlijn is evenals in andere EU staten verankerd in de nationale wetgeving voor ons land. Dit internationale waterbeleid is er nu 25 jaar. Waterbeheerders hebben een kwart eeuw de tijd gehad om orde op zaken te stellen. Er geldt een stroomgebied benadering. Landen stemmen het beleid en de maatregelen met elkaar af voor het stroomgebied van de grote rivieren. Voor ons gebied gaat het dan om de Rijn en de Maas, en voor een delta is het uiteraard van groot belang wat er bovenstrooms gebeurt. En de rivieren zijn heel veel schoner geworden.

Voor de kwaliteit van het water in de polders, dorpen en steden is het waterschap verantwoordelijk. Ook hier gelden de internationale normen, en het waterschap moet via Stroomgebied beheerplannen maatregelen nemen voor verbetering. In het verleden had waterkwaliteit geen prioriteit. Als het financieel niet zo goed uitkwam, werden plannen simpelweg geschrapt. En daar plukken we nu de wrange vruchten van. De waterkwaliteit blijft onveranderd slecht. Dat kunnen we aflezen aan de rapportages aan de EU.

Voor een deel van het water moet het waterschap gerichte maatregelen voor verbetering nemen en daarover rapporteren. Het gaat dan om de grotere wateren. Die worden kaderrichtlijnwaterlichamen genoemd. Op de Zuid-Hollandse eilanden gaat het om ongeveer 10% van het waterareaal van het waterschap, 43 grotere wateren. Via zogenoemde ‘fact sheets’  wordt periodiek de stand van zaken door het waterschap in beeld gebracht.

Om de waterkwaliteit de beoordelen laat het waterschap onderzoek doen. Dan gaat het om bemonsteren en onderzoeken van water in een laboratorium en om onderzoek naar het voorkomen van waterplanten, vissen en andere waterdieren. Daar komt een oordeel over de chemische kwaliteit en over de biologische kwaliteit van de wateren. De waardering loop van 'zeer goed', 'goed', 'matig', 'ontoereikend' naar 'slecht'. In 2015 hadden alle wateren het oordeel 'goed' moeten hebben. Dat is niet gelukt. Er was uitstel tot 2021 en dat is ook niet gelukt. En nu is 2027 het jaar dat de doelen moeten zijn behaald.

De chemische kwaliteit van de 43 grotere wateren op de Zuid-Hollandse eilanden krijgt onveranderd het oordeel 'slecht'. De biologische kwaliteit is gevarieerder. Geen enkel water voldoet aan minimale normen. 2 scoren 'slecht', 19 'ontoereikend' en 22 'matig'. Sinds 2021 is de biologische kwaliteit van 6 wateren verbeterd, maar bij 6 andere is er een verslechtering. Verslechtering is in strijd met EU richtlijn. Per eiland is het beeld als volgt:

Het waterschap slaagt er niet in om voor schoon en gezond water te zorgen. Of de doelstellingen voor 2027 gehaald worden, noemt ze ‘onzeker’. We weten waar het aan schort. De inrichting, het beheer en het onderhoud van de watersystemen is niet gericht op waterkwaliteit en de belasting met vervuilende stoffen is veel te hoog. Er zal veel moeten gebeuren om dat op orde te krijgen. Water Natuurlijk zet zich daarvoor in.

Joost Kievit MSc