In memoriam – Marjan Minnesma
Met schrik en verdriet nemen wij afscheid van onze ambassadeur Marjan Minnesma, die velen inspireerde met haar inzet voor klimaat en duurzaamheid.
Vissenonderzoek Zandmaas
De Zandmaas is een traject van de Nederlandse Maas dat loopt van Linne tot Sambeek. Het wordt gekenmerkt door versteende oevers en vier stuwen in de hoofdstroom. Deze stuwen zorgen voor voldoende waterdiepte voor de scheepvaart, maar vertragen tegelijkertijd de natuurlijke stroming van het water. Het ontbreken van een vrije rivierstroming heeft grote gevolgen voor de visgemeenschappen, met name voor soorten die afhankelijk zijn van stromend water: de zogenaamde rheofiele vissen. Voorbeelden hiervan in de Zandmaas zijn: Barbeel, Kopvoorn, Sneep, Winde en de Serpeling.
Natuurherstel in de Zandmaas
Al tientallen jaren wordt gewerkt aan natuurherstel in de Zandmaas. Rijkswaterstaat voert verschillende maatregelen uit, zoals:
- aanleg van natuurvriendelijke oevers
- herstel van beekmondingen
Hoewel deze maatregelen belangrijk zijn, wordt maar zelden onderzocht hoe effectief ze daadwerkelijk zijn voor visgemeenschappen. Bij dit onderzoek werken meerdere partijen samen; Wageningen University & Research (WUR), Rijkswaterstaat, Sportvis Unie, Waterschap Limburg en het Onderzoeksbureau ATKB.
Onderzoek naar effectiviteit van maatregelen
Binnen het promotieonderzoek van Wageningse promovendus Luc Visser wordt gekeken naar het effect van deze herstelmaatregelen. De nadruk ligt op de rheofiele vissoorten.
De kennis over de ecologie van deze soorten in de Zandmaas is nog beperkt. Dat maakt het lastig om natuurherstel optimaal vorm te geven. Daarom wordt gebruikgemaakt van verschillende onderzoekstechnieken, waaronder:
- Environmental DNA (eDNA)
Hiermee kan worden vastgesteld welke vissoorten aanwezig zijn. Dit heeft al geleid tot een gedetailleerd beeld van de geografische verspreiding van vis in de Zandmaas. - Vangen en monitoren van jonge vis
Hiermee wordt inzicht verkregen in opgroeigebieden en overleving. - Zenderen van volwassen vissen
Hiermee worden trekgedrag en leefgebieden in kaart gebracht.
Belang van zijbeken
De instromende beken spelen een cruciale rol voor rheofiele vissoorten. Ze kunnen dienen als:
- paaigebied in het voorjaar
- vluchtgebied bij hoge waterafvoer in de winter
- opgroeigebied voor jonge vis in de zomer
Door vissen te zenderen, wordt duidelijk of en in welke mate, deze beken daadwerkelijk worden gebruikt. In Limburg werkt het Waterschap actief aan het verbeteren van de optrekbaarheid van deze beken en het herinrichten ervan, zodat ze voldoen aan de eisen van de Europese Kaderrichtlijn Water en de flora en fauna in de wateren vooruitgaan.
Eerste resultaten
De eerste resultaten uit het onderzoek zijn veelbelovend. Zo blijkt dat:
- gezenderde vissen verrassend grote afstanden afleggen
- er intensieve migratie plaatsvindt tussen Maas en zijbeken
- paaiplaatsen zich vaak bevinden in snelstromende delen achter stuwen
Deze inzichten geven waardevolle handvatten voor toekomstig natuurherstel.
Lees meer
Meer nieuws-
![]()
-
![]()
Ondertussen in de commissievergadering WZW 8 april 2026
Op de agenda van de commissie WZW stonden een aantal interessante stukken. Hierbij geven wij een korte terugblik om je een inkijkje te geven van een commissievergadering.
-
![Geert Gabriels]()
Geert Gabriëls gekozen als lijsttrekker voor waterschapsverkiezingen 2027
In een gezamenlijke regionale ledenvergadering op zaterdag 2 mei hebben de Limburgse leden van Water Natuurlijk, GroenLinks-PvdA (PRO), D66 en Volt unaniem ingestemd met Geert Gabriëls als lijsttrekker voor de waterschapsverkiezingen in Limburg in 2027. Met Geert hebben wij een sterke inhoudelijke én politiek ervaren kandidaat.
