Zoetwatervoorziening onder druk

(foto hierboven: Noodpompen bij het Brielse Meer)

Noodmaatregelen waren nodig. De zoetwatervoorziening van het Rotterdamse havengebied en de glastuinbouw in het Westland kwamen in de knel.

Zonder zoetwater dreigen deze zogenoemde economische motoren van ons land stil te vallen. De aanvoer van zoetwater loopt via de Bernisse en het Brielse Meer. Met een gemaal wordt het water vanuit het Brielse Meer richting het havengebied, het Westland en een deel van het Groene Hart gepompt. De inlaat ligt in het Spui, de rivier tussen Voorne-Putten en de Hoeksche Waard. Daar water inlaten wordt steeds meer een probleem, door achterwaartse verzilting. Sinds de afsluiting van het Haringvliet is het Spui een belangrijke aanvoerroute naar het Haringvliet. Het gaat dan om water van de grote rivieren en soms ook van de Noordzee. Via de Nieuwe Waterweg stuwt de zee in de richting van het Spui en het Haringvliet. Bij te weinig rivierafvoer, krijgt het zeewater de overhand en komt het zout verder landinwaarts. Als het te zout wordt, moet de inlaat in het Spui gesloten worden. En dat mag niet te lang duren.

Afgelopen zomer werd het probleem pijnlijk duidelijk. De zoetwater aanvoer stagneerde en de buffercapaciteit van het Brielse Meer was onvoldoende. Westlandse tuinders schreeuwden moord en brand, hun oogsten zouden verdrogen en miljoenen euro’s schade dreigde. Het waterschap Hollandse Delta nam een noodmaatregel. Via het Kanaal door Voorne en met enorme pompen kwam er extra aanvoer van zoet water naar het Brielse Meer. Zo kwamen we de zomer door.

Duidelijk is dat met klimaatverandering, waarbij de rivierafvoer wisselvalliger wordt en de zeespiegel stijgt, de zoetwatervoorziening in Zuidwest Nederland verder onder druk komt te staan. Ook de Tweede Kamer ziet dat in en met een deze maand aangenomen motie roept zij het kabinet op om voor een robuustere aanvoer via de Bernisse te zorgen. De meest logische en duurzame oplossing is dan om het inlaatpunt voor water te verplaatsen. Verder van zee en dus meer naar het oosten. Dat kan bijvoorbeeld met een inlaat vanuit het Hollands Diep bij Strijensas, een aanvoerroute door de Hoeksche Waard en met een sifon onder het Spui aansluiten op het bestaande traject via de Bernisse. Het is niet voor het eerst dat dit aan de orde komt. Bijna twintig jaar geleden opperde het Wereld Natuur Fonds dit al en in 2009 werd besloten tot een verkenning van deze oplossing. Toen was de opvatting dat de huidige inlaat zeker tot 2050 bruikbaar zou zijn. Dat lijkt aan herziening toe.

Een oost-west aanvoer route in de vorm van de huidige Bernisse geeft grote kansen voor waterkwaliteit, natuur en recreatie. Het stelt de zoetwatervoorziening voor de Hoeksche Waard en Voorne-Putten veilig, en het is van groot economisch belang voor het Rotterdamse havengebied en de glastuinbouw in het Westland. Hoekschewaards Landschap heeft al concrete ideeën voor delen van dit traject en Water Natuurlijk is van harte bereid hierin mee te denken.

Joost Kievit MSc