Zicht op bloemdijken weg gerommeld

In 2021 kwam er een doorbraak in het bestuur van het waterschap. Veiligheid en biodiversiteit gaan hand in hand en bloemdijken hebben de toekomst. Het liep allemaal anders en nu is de vraag: wie bestuurt eigenlijk ons waterschap?

Als gekozen volksvertegenwoordiger en bestuurder boek je resultaat als je in een openbaar bestuur een meerderheid bereikt voor je standpunt. In 2021 diende Water Natuurlijk samen met de Christen Unie een motie in. Onze waterkerende dijken moesten rijk aan kruiden worden. De wetenschappelijke onderbouwing was op orde. De verantwoordelijk minister en de directeur van het hoogste adviesorgaan, het Hoogwaterbeschermingsprogramma, hadden zich erover uitgesproken en het stond in het groenbeleid van het waterschap Hollandse Delta. Er was een meerderheid in het algemeen bestuur en het college van dijkgraaf en heemraden nam de motie over. De vlag kon uit. 
 

Het begon voortvarend. Dijken in eigendom en beheer van het waterschap werden al goed beheerd. In nieuwe pachtcontracten zouden direct bepalingen over veiligheid en biodiversiteit worden opgenomen en voor oude pachtcontracten met bestaande rechten van schapenhouders zou er een stimuleringsregeling komen. Het moest voor pachters aantrekkelijk worden om over te schakelen op een beter beheer. In het voorjaar van 2022 kwam er ambtelijk overleg over de invulling. Na de zomervakantie kon invoering een feit zijn.

Dat gebeurde niet. Er kwam wel een bestuurlijke informatiebrief. Uitvoering van de motie was opgenomen in het programma van het college van dijkgraaf en heemraden. Er gebeurde niets en aanhoudende vragen van Water Natuurlijk leverden wel irritatie maar geen resultaat op. Medio 2024 ontdekte Water Natuurlijk dat het tegendeel gebeurde. Het waterschap bood dijkpercelen in pacht aan en in de pachtcontracten  was geen enkele voorwaarde voor veiligheid of biodiversiteit te vinden. Integendeel, de pachter werd verplicht om (on)kruiden te bestrijden. Bestrijden betekent in de praktijk dood spuiten. Na nieuwe vragen bleek dat het waterschap zich had bedacht. In plaats van via pachtcontracten gingen we de motie via de nieuwe waterschapsverordening regelen. Dat was juridisch sterker, de verplichting ging dan ook gelden voor dijken die niet van het waterschap zijn.

Het concept voor de nieuwe verordening kwam er. Geen woord over biodiversiteit. Met een zienswijze probeerden Water Natuurlijk en anderen de verordening nog te verbeteren. Tevergeefs, recent werd de verordening vastgesteld met enkele kleine aanpassingen die vooral het agrarisch belang dienen. Heemraad Rijsdijk van de waterschapspartij Hollandse Delta schetste waarom dat zo was. De verordening is niet het juiste instrument om biodiversiteit te bevorderen. Het doel van de verordening is veilige dijken en een realistisch beheer. Precies het tegenovergestelde als wat eerder door het waterschap was beweerd. En de motie uit 2021? Waarschijnlijk geen actieve herinnering aan. Ook kwam uit de bijdrage van heemraad Rijsdijk naar voren dat binnen organisatie van het waterschap er discussie was over de relatie veiligheid en kruidenrijke dijken. In die discussie delft biodiversiteit vooralsnog het onderspit en worden bestuurlijke besluiten opzij geschoven. De moed zakt je in de schoenen. Toch gaat Water Natuurlijk door voor veilige en bloemrijke dijken en een betrouwbaar bestuur.

Joost Kievit Msc