Waterschap struikelt over eigen gedoogbeleid

Het was ook altijd al een verplichting volgens de verordeningen van het waterschap, maar overtreding daarvan werd gedoogd. Nu is er ook een verplichting vanuit nationale wetgeving en dat geeft de nodige problemen.

We leven op de Zuid-Hollandse eilanden onder zeeniveau en het waterschap Hollandse Delta zorgt dat dat kan. Met een stelsel van watergangen, gemalen en stuwen worden vastgestelde peilen gehandhaafd. Watergangen moeten onderhouden worden, anders groeien ze dicht en stagneert de aan- en afvoer van water. In een verordening legt het waterschap de wettelijke regels vast hoe dat onderhoud moet gebeuren.

Sloten moeten jaarlijks worden geschoond. Dat houdt in dat oever- en waterplanten gemaaid worden en dan geldt altijd al de verplichting om dat planten materiaal, bagger en ander slootvuil uit de watergang te verwijderen. Praktijk was altijd dat dit op het oevertalud gestort werd. De oevers zijn onderdeel van de watergang en deze praktijk is dus simpelweg verboden en strafbaar. Dat verbod is altijd genegeerd door het waterschap zelf en ook andere onderhoudsplichtigen storten slootvuil meestal in het talud. Handhaving bleef achterwege.

Deze praktijk van slootonderhoud is negatief voor waterkwaliteit en natuur. Het waterschap is verantwoordelijk voor de waterkwaliteit maar dat had nooit een hoge prioriteit. Het waterschap heeft ook al decennia een zorgplicht voor natuur, maar ook dat speelde nauwelijks een rol bij het beheer van watergangen. Plantenmateriaal en slootvuil op de oevertaluds zorgen voor verruiging door meststoffen uit de sloot. Met een klepelmaaier wordt dat vermalen en blijft het in een rottende laag achter. Na verloop van tijd komen de vervuilende stoffen vanzelf weer in het water terecht.

De overmaat aan meststoffen in het talud en het gebruik van de klepelmaaier zijn dodelijk voor de natuur. De variatie aan plantensoorten neemt af, het insectenleven wordt vernietigd en ook het leefgebied van kikkers, padden en kleine zoogdieren verdwijnt. Het verlies aan biodiversiteit, met name in het agrarisch cultuurlandschap is een groot probleem in ons land en daar wil de rijksoverheid wat aan doen. In de Omgevingswet is het onderhoud van sloten in principe vergunningsplichtig en dat geldt ook voor het waterschap, tenzij een vastgestelde gedragscode wordt nageleefd. De klepelmaaier mag alleen in uitzonderingsgevallen nog gebruikt worden en het maaisel moet uit de watergang verwijderd worden.

Nationale wetgeving dwingt het waterschap nu om z’n eigen regels serieus te gaan nemen en ook het eigen groenbeleid. Het groenbeleid is er op gericht om het beheer meer op biodiversiteit te gaan richten. En nu komt het waterschap in de knel, boeren bieden weerstand. Zij hebben een ontvangstplicht voor het slootvuil en dat wordt meer en anders. Men ervaart dat als lastig en het waterschap doet z’n uiterste best om die overlast zo klein mogelijk te maken door het slootvuil te gaan verhakselen. De extra kosten zijn voor de belastingbetaler. Ten onrechte vindt Water Natuurlijk. Belastinggeld moeten we besteden aan de taken zoals de zorg voor waterkwaliteit en biodiversiteit.

Joost Kievit MSc