Samen op weg naar de waterschapsverkiezingen van 2027?

Inleiding

Op 25 november 2025 besloten PvdA en GroenLinks samen de Provinciale Statenverkiezingen van 2027 voor te bereiden. De provincie Utrecht sluit hiermee aan bij de bredere landelijke beweging richting een progressief samenwerkingsblok. Deze nauwere samenwerking raakt ook de waterschapsverkiezingen van maart 2027.

Leden van PvdA en GroenLinks moeten hierover een keuze maken maar die keuze ligt bij waterschappen ingewikkelder dan bij provincies, omdat we hier als Water Natuurlijk meedoen aan de verkiezingen. In 2009 deden politieke partijen voor het eerst mee aan de waterschapsverkiezingen. Toen werd Water Natuurlijk (WN) opgericht door natuur- en milieuorganisaties, als groene en onafhankelijke waterschapspartij. GroenLinks en D66 besloten destijds niet onder eigen naam mee te doen aan de waterschapsverkiezingen en steunden Water Natuurlijk. Die samenwerking bestaat nog steeds, en sinds 2023 is ook Volt bij Water Natuurlijk aangesloten.

De PvdA doet in de meeste waterschappen onder eigen naam mee. In 4 van de 21 waterschappen steunt PvdA wél Water Natuurlijk: In Limburg, Drents Overijsselse Delta, Vechtstromen en in Zuiderzeeland (die laatste onder de naam Water, Wonen en Natuur).

Hoe verder

Bij WN zijn veel GroenLinks- en D66-leden actief, maar ook mensen die alleen lid zijn van Water Natuurlijk. Water Natuurlijk is tot nu toe altijd de grootste partij geweest bij HDSR. Bij de laatste verkiezingen haalde PvdA 3 zetels en WN 6. We zitten samen in de coalitie. Water Natuurlijk hoopt dat PvdA zich wil aansluiten bij onze beweging en we mee kunnen doen aan de Waterschapsverkiezingen in de vorm van een samenvoeging van aanduidingen met GroenLinks-PvdA / Water Natuurlijk / D66 / Volt (de volgorde is niet bepaald) op het stembiljet. Water Natuurlijk heeft op landelijk niveau hierover overeenstemming bereikt met al deze partijen. Dit zal echter per waterschap apart besloten moeten worden. De andere optie is dat PvdA/ GL apart meedoet onder de nieuwe gezamenlijke naam van GroenLinks-PvdA. Beide opties hebben voor- en nadelen.

Proces

Als Water Natuurlijk staan we aan de zijlijn van dit proces: de bal ligt nu bij de leden van GroenLinks en PvdA. Uiteraard zijn we wel nauw betrokken bij het proces en de informatie aan de leden.

Stemgerechtigden zijn de leden die in het verzorgingsgebied van HDSR wonen. Het merendeel hiervan is inwoner van de provincie Utrecht en het gewest (PvdA) en de provincie (GroenLinks) zijn bestuurlijk verantwoordelijk. Maar een aanzienlijk deel van de provincie valt onder een ander Waterschap, terwijl een deel van Zuid-Holland ook tot het verzorgingsgebied van HDSR hoort.

Stemmingen

Zowel de PvdA (gewest Utrecht) als GroenLinks (provincie Utrecht) moeten een besluit nemen en de bevoegdheid ligt bij de leden. Vóór de fusie is een gezamenlijke stemming niet mogelijk. Dit betekent dat er twee uitkomsten zullen zijn, wat de mogelijk in zich draagt dat die niet overeenkomstig zijn.

Waarschijnlijk zal er een digitale ledenraadpleging gehouden worden voorgelegd worden waar vóór of tegen gestemd kan worden. Maar het kan ook dat er twee opties voorgelegd worden. 

Om voldoende tijd te hebben voor de voorbereidingen van de verkiezingen is het wenselijk om in maart, of uiterlijk in april, een beslissing te hebben genomen. Op basis van de uitkomsten kunnen dan de benodigde acties als het opstarten van een programma-, campagne- en kandidatencommissie worden uitgevoerd.

Voorafgaande aan de raadpleging wordt er een inhoudelijke bijeenkomst georganiseerd, waar leden van PvdA en GroenLinks zich kunnen informeren over het waterschap, de partijen en (de voor- en nadelen van) de opties. Deze wordt waarschijnlijk gepland op 25 maart.

Ben je lid van één van deze partijen en wil je meer weten of je stem laten horen, laat het dat vooral weten aan wyke.smit@hdsr.nl .