Navigatie overslaan

Utrecht van het stikstof- en waterslot af?

Voor Water Natuurlijk is werken aan schoon water en schone lucht zo ongeveer de grootste opdracht. Op dit moment verarmt de natuur door te veel stikstof, heeft een groot deel van het veenweidegebied last van ernstige bodemdaling en uitstoot van CO2 uit de bodem en is de waterkwaliteit op veel plekken niet op orde. Om hier de komende jaren voortvarend verder aan te werken, heeft de provincie nu het Utrecht Programma Landelijk Gebied (UPLG) gepubliceerd.

Als Water Natuurlijk werken we goed samen met de ons ondersteunende partijen in de Provinciale Staten, D66, GroenLinks en Volt. De Provinciale Staten gaan over het Utrechts Programma Landelijk Gebied, maar omdat de uitvoering ervan samen de waterschappen wordt gedaan, heeft het Algemeen Bestuur van HDSR hier ook een inbreng in via de bespreking van de zienswijze die HDSR indient. Woordvoerder hierbij namens Water Natuurlijk is Gerda Oskam die in de commissievergadering van 29 januari jl. de volgende inbreng had: 

"Water Natuurlijk is blij met het ontwerp-UPLG. Complimenten voor de bestuurlijke inzet en ook moed van de verantwoordelijke gedeputeerden Sterk en Bakker en natuurlijk voor hun ambtelijke organisatie. Water Natuurlijk ziet het ontwerp-UPLG als een goede start om eindelijk duidelijkheid te geven aan agrariërs, eindelijk echt werk te maken om Utrecht van het stikstof- en waterslot te krijgen. Het geeft handvatten en middelen voor het niet verder achteruitgaan van N2000-gebieden, het geeft een impuls voor het behalen van de doelen van de Kaderrichtlijn Water via o.a. agrarisch natuurbeheer en natuurvriendelijke oevers. 

Water Natuurlijk begrijpt dat het voor individuele agrariërs soms behoorlijk slikken is als ze de plannen zien. Tegelijkertijd heb ik ook agrariërs gesproken die vooral eindelijk – linksom of rechtsom - duidelijkheid wensen. Want niets is zo fnuikend voor ondernemers, voor mensen of ze nu op het platteland of in de stad wonen, als de nu al jaren durende onduidelijkheid en onzekerheid. 

In grote lijnen kan Water Natuurlijk zich vinden in het voorstel voor de zienswijze van HDSR het best en van alle Utrechtse waterschappen gezamenlijk ook wel goed. Water Natuurlijk zou echter graag zien dat de volgende punten stelliger worden gesteld in de zienswijze van HDSR: 

  1. Functieaanpassing: Voorwaardelijk voor de inzet van HDSR bij de gewenste doelen voor waterberging en bodemdaling in het veenweidegebied is dat de provincie aan zet is om de functie veenweide-landbouw juridisch en planologisch te borgen.
  2. Nieuwe wateroverlastnormen: Ook voorwaardelijk voor het werk van HDSR is dat de provincie de wateroverlastnormen opnieuw bepaalt, zodat de perceeleigenaren weten waar ze aan toe zijn en er navenante compensatie wordt vastgesteld.
  3. Langjarige en alternatieve financiering: De inzet van zowel HDSR als van de agrariërs dient langer dan een krappe 9 jaar geborgd te worden, zodat de transitie naar klimaatbestendige, extensieve landbouw daadwerkelijk kan worden gemaakt. Naast de overheid, zou Water Natuurlijk ook graag in de zienswijze van HDSR aan de provincie vragen om een grotere inzet zien van de financiële markten zien. Subsidies en leningen bij banken zijn nu vooral gericht op incidentele uitgaven, terwijl de transitie ook structurele financiering vergt. Tot slot zou het goed zijn als de provincie zich zou inzetten om de markt meer te interesseren voor biobased materials die van natte teelten in het veenweidegebied kunnen worden gemaakt. Dat levert ook meer perspectief op voor een ander verdienmodel van de agrariër.
  4. Grond: Water Natuurlijk zou stelliger de inzet van grond onder de aandacht willen brengen van de provincie. Een regionale grondbank, afwaardering van grond, zwaardere inzet door het IPO en UvW om landelijke keuzes te maken op basis van water en bodem, zijn allemaal zaken die steviger verankerd kunnen worden in onze zienswijze. 

Tot slot, Water Natuurlijk hoopt dat er, zowel in de provinciale staten als bij de waterschappen, een grote meerderheid is voor het doorzetten van het UPLG onder de voorwaarden die wij zojuist geschetst hebben. Het UPLG is immers van groot belang voor de toekomst van agrariërs, voor het platteland, maar zeker ook voor stedelingen, dieren en de natuur. Schoon water, schone lucht, klimaatbestendigheid – het is van existentieel belang voor ons allemaal."

Tekst gaat verder onder de foto.

Zienswijzen en inspraak

Inmiddels is de formele HDSR-zienswijze naar de provincie gestuurd. Het is een duidelijk aangescherpte zienswijze naar aanleiding van het commissiedebat en de inbreng van Water Natuurlijk daarin. Voor alle informatie en het terugkijken van de webinars over het UPLG zelf is er een speciale pagina op de website van de provincie Utrecht. De woordvoerder in de Provinciale Staten van D66 op dit onderwerp, Philip Overkleeft, heeft op LinkedIn een aantal zeer lezenswaardige posts aan het UPLG gewijd.

Inmiddels is gedeputeerde Mirjam Sterk de nieuwe minister van langdurige zorg, jeugd en sport in het kabinet Jetten. Een aderlating voor de provincie, maar hopelijk net zo goed in het landsbestuur als in het provinciebestuur. Wie haar opvolgt als gedeputeerde is nog niet bekend. Op 25 februari bespreekt de commissie water, bodem en milieu van de Provinciale Staten de vaststelling van het UPLG. In het coalitieakkoord van het kabinet Jetten is 20 miljard uitgetrokken voor het oplossen van het stikstof- en waterslot-dossier. Het is aan de nieuwe minister Jaimi van Essen om in dit dossier dat in feite al voortsleept sinds 1998, eindelijk vaart te maken. In 1998 werd in Nederland, door Europese regelgeving (met name de Nitraatrichtlijn uit 1991 - het geboortejaar van de nieuwe minister:-)), de mestwetgeving aangescherpt om de stikstof- en fosfaatuitspoeling te verminderen. 

Het UPLG en ook het programma Groen Groeit Mee komen in een nieuwe Provinciale Omgevingsvisie- en verordening die de kaders schept voor het werk van HDSR. Helaas voorziet het huis van Thorbecke er niet in dat HDSR hier ook direct bestuurlijk betrokken wordt, alhoewel er gelukkig wel ambtelijk goede contacten zijn. Met de zienswijze van HDSR, waarin het Algemeen Bestuur niet is betrokken, kunnen wij ons als Water Natuurlijk grotendeels vinden. 

Deze website maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikersbeleving. Lees onze cookieverklaring