Nieuwjaarsbijeenkomst: Een 'IJsvogeltje' voor Jos Jansen en een mondiale blik op water

Afscheid en een 'IJsvogeltje' voor Jos 

We hebben Jos Jansen en Rita Kuijsters uitgebreid in het zonnetje gezet vanwege hun afscheid als regiobestuursleden. Zij stonden in 2021 aan de basis van het nieuwe regiobestuur van WN HDSR. Een roerige start, want ze kregen in 2023 direct de taak om de waterschapsverkiezingen in goede banen te leiden.

Voor Jos Jansen was er een extra bijzonder moment. Hij zwaait niet alleen af als penningmeester en regiobestuurslid (een rol die hij vier jaar vervulde), maar kijkt ook terug op een periode van maar liefst acht jaar als lid van het Algemeen Bestuur (AB). Vanwege deze jarenlange staat van dienst en zijn grote betekenis voor de vereniging, werd Jos onderscheiden met het IJsvogeltje. Een mooie waardering voor zijn tomeloze inzet.

Tekst gaat door onder de foto.

Watergezant Meike van Ginneken: De wereld als waterspiegel 

Het inhoudelijke hoogtepunt van de avond was de lezing van Meike van Ginneken, de Watergezant van Nederland. Zij vertegenwoordigt ons land wereldwijd op het gebied van watermanagement. Meike deelt onze kennis aan internationale tafels, maar haalt ook kennis op.

Haar verhaal begon met een confronterend 'wake-up beeld': een wereldkaart die de verandering van de watervoorraad toonde. Meike wees ons hier op de paradox: juist in de gebieden waar de watervoorraad afneemt worden op grote schaal bloemen en groenten geteeld voor de export. Deze producten, die enorm veel water kosten om te groeien, liggen vervolgens bij ons in de supermarkt. Terwijl de lokale bevolking kampt met tekorten, importeren wij in feite hun schaarse water. 

De watercyclus is uit balans: water is de basis van alle economische activiteit, maar door menselijk handelen is de wereldwijde hydrologische cyclus uit balans geraakt. Dit heeft effect op de mondiale watervoorraden. Een belangrijk inzicht dat Meike meegaf is dat naast de ‘klassieke’ blauwe watercyclus er ook de groene watercyclus bestaat. Dit is het proces van neerslag dat ontstaat door de verdamping van planten en bomen.

Tekst gaat verder onder de foto

Nederland niet klaar voor extremen. 

Dat de watercyclus niet in balans is merken we ook in Nederland. Meike haalde ook het recente rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid aan. De conclusie is zorgelijk: Nederland is heer en meester tegen hoogwater vanuit zee en op de rivieren, maar is nog niet voldoende voorbereid op extreme neerslag, zoals we die recent zagen in Spanje en Portugal. Hier kunnen we leren van het buitenland, zoals in Singapore waar piekbuien niet vreemd zijn.

De knoppen om aan te draaien: volgens Meike kunnen we aan drie belangrijke knoppen draaien om de cyclus weer in balans te krijgen:

1. Technologie: Bijvoorbeeld door nauwkeurig te meten hoeveel water een gewas écht nodig heeft en de irrigatie daarop af te stemmen.
2. Ruimtelijke ordening: Bijvoorbeeld door de openbare ruimte zo in te richten dat regenwater niet het riool in stroomt, maar de bodem in zakt (de 'sponswerking').
3. Natuurlijke waterbuffers: Bijvoorbeeld door het creëren van bassins en zones waar water kan worden opgeslagen voor tijden van droogte.

Wat kan jij zelf doen? Probeer je ecologische voetafdruk te verkleinen door bewust te kopen en te letten op je watergebruik. Kies voor seizoensproducten uit Europa en vermijd water-intensieve producten uit landen waar waterarmoede heerst. Ben je al bewust van je dagelijkse watergebruik? Zo dragen we met onze boodschappenwagentje en huishouden een klein beetje bij aan een eerlijkere waterverdeling.