Sponswerking
Sponswerking betekent dat een landschap water kan opnemen, vasthouden en later weer kan afgeven. Het landschap functioneert als een spons: in natte periodes wordt overtollig water vastgehouden, waardoor wateroverlast afneemt. In droge tijden komt dit water geleidelijk beschikbaar, wat helpt om droogte te beperken. Sponswerking vormt daarmee een natuurlijke en effectieve manier om waterextremen op te vangen.
Klimaatverandering
Door klimaatverandering krijgen we steeds vaker te maken met hevige neerslag in de winter en langdurige droogte in de zomer. Ons huidige watersysteem is hier onvoldoende op ingericht. Veel landschappen zijn ontwaterd, verhard of ingericht met een focus op snelle afvoer van water. Hierdoor is de natuurlijke sponswerking grotendeels verloren gegaan.
Veerkrachtig watersysteem
Het vergroten van de sponswerking is essentieel om het watersysteem weer veerkrachtig te maken. Een goed functionerende spons helpt niet alleen bij het verminderen van wateroverlast en droogteschade, maar draagt ook bij aan natuurherstel, waterkwaliteit, landbouw en leefbaarheid. Sponswerking helpt om water en bodem weer leidend te maken in ruimtelijke keuzes. Door hier aan de voorkant rekening mee te houden, ontstaan toekomstbestendige oplossingen voor wonen, landbouw, natuur en infrastructuur. Dit sluit aan bij de uitgangspunten van Water en Bodem Sturend, waarin wordt benadrukt dat ruimtelijke inrichting moet aansluiten bij de natuurlijke kenmerken van het gebied.
Handreiking
Het Rijk ontwikkelt samen met Deltares, waterschappen en provincies een handreiking om de sponswerking van landschappen te verbeteren. Deze handreiking biedt overheden praktische handvatten om maatregelen tegen wateroverlast en droogte beter met elkaar te verbinden.