Wateroverlast door grootschalige extreme regen

Nieuwe waterbeelden

De nieuwe waterbeelden die zijn opgesteld door Deltares in samenwerking met de waterschappen, laten zien dat het watersysteem onder grootschalige extreme neerslag anders reageert dan bij kortdurende, lokale hoosbuien. Het water zoekt andere paden, grijpt verder om zich heen en beïnvloedt grotere delen van Nederland tegelijk. Dat komt onder andere doordat bij extreme neerslag op grote schaal water vanuit een omvangrijk gebied samenstroomt in beken en rivieren, waardoor waterstanden snel stijgen en afvoercapaciteit tekortschiet, en water ook van buiten onze landsgrenzen kan instromen, zoals in Limburg gebeurde.

De gevolgen kunnen aanzienlijk zijn

Op sommige plekken kunnen zich grote waterdieptes vormen, soms wel 1 tot 2 meter, vooral in hellend terrein, langs beken en in overgangszones van hoog naar laag Nederland. In gebieden die afhankelijk zijn van bemaling kan het water dagen tot weken blijven staan. Daarnaast zijn er plekken waar tijdelijke snelstroming of een verhoogde kans op kadebreuken extra risico’s met zich meebrengen. In de waterschappen Rivierenland, Rijn en IJssel en Vallei en Veluwe zijn vooral bebouwde gebieden bijzonder kwetsbaar langs krappe waterlopen waarvan de afvoercapaciteit onvoldoende is bij dit soort extreme regengebeurtenissen. Het gaat dan om Doetinchem langs de Oude IJssel, Lochem langs de Berkel, Amersfoort aan het Valleikanaal, en om de IJsselvallei. De schade kan oplopen tot honderden miljoenen euro’s, met risico’s voor vitale infrastructuur en de veiligheid van inwoners. 

Snel actie nodig van waterschappen

Nu is het zaak dat de waterschappen snel actie ondernemen. Grootschalige buien vragen om landschappen die meeademen. Vergroot infiltratie, herstel beken en natte natuur, creëer wadi’s en bufferzones. Zo wordt water vastgehouden wanneer er te veel is en aangevuld wanneer er te weinig is. Daarnaast is het zaak dat waterschappen de gemeenten nog meer dan voorheen aanspreken, wanneer deze woningbouwplannen hebben in gebieden die snel, diep en/of langdurig onder water kunnen komen te staan. Laten we water eindelijk eens echt laten sturen!