In het rapport van de randstedelijk rekenkamerrapport 'Water Gewogen' concludeert de Rekenkamer dat de provincie Utrecht waterbelangen steeds serieuzer neemt en actief samenwerkt met andere partijen, maar dat er nog onvoldoende harde keuzes worden gemaakt wanneer belangen botsen. De provincie is sterk in het verbinden van partijen en het verzamelen van kennis, maar minder sterk in het prioriteren en doorpakken bij moeilijke ruimtelijke afwegingen.
Wat gaat volgens het rapport goed?
De provincie:
- werkt vanuit het principe “water en bodem sturend”;
- gebruikt kaarten, klimaatstresstesten en analyses om risico’s zichtbaar te maken;
- betrekt waterschappen en andere partners actief;
- ontwikkelt instrumenten zoals de “Geschiktheidskaart” voor woningbouw;
- zet in op regionale samenwerking, bijvoorbeeld via de Drinkwaterraad.
Waar zit de kritiek?
Volgens de Rekenkamer ontbreken nog duidelijke politieke keuzes en prioriteiten. Daardoor blijft soms onduidelijk:
- welke gebieden geschikt blijven voor woningbouw of landbouw;
- welke waterbelangen voorrang krijgen;
- hoeveel risico acceptabel is;
- hoe schaarse middelen en personeel worden ingezet.
Ook noemt het rapport dat de uitvoeringskracht beperkt is door personeelstekorten en versnipperde financiering.
Water en bodem sturend
Het rapport sluit aan bij het landelijke principe dat water en bodem leidend moeten zijn bij ruimtelijke inrichting. Dat betekent bijvoorbeeld dat niet overal meer gebouwd kan worden als het watersysteem dat niet aankan.
Klimaatadaptatie
De provincie moet zich voorbereiden op extremere weersomstandigheden: hevige regen, langere droogte en stijgende temperaturen. Dat vraagt om andere inrichting van steden en landelijk gebied.
Gebiedsgerichte keuzes
De Rekenkamer vindt dat Utrecht per gebied duidelijker moet aangeven:
- wat prioriteit heeft;
- welke functies mogelijk zijn;
- welke risico’s acceptabel zijn.
Aanbevelingen van de Rekenkamer
De Rekenkamer doet vijf hoofdadviezen:
- Versterk de regierol van de provincie.
- Maak expliciete politieke keuzes over water en ruimte.
- Zorg voor voldoende geld, personeel en betere sturing.
- Werk intensiever samen met andere provincies.
- Leer structureel van gebiedsprojecten en samenwerkingen.
Algemene boodschap
De hoofdboodschap van het rapport is dat water in de toekomst niet langer een “meedenkfactor” kan zijn, maar een bepalende randvoorwaarde wordt voor ruimtelijke ontwikkeling. De provincie Utrecht moet daarom niet alleen kennis verzamelen en samenwerken, maar ook duidelijk kiezen wat waar nog mogelijk is.
