Verstedelijking in Twente en Emmen

Op 1 juli behandelden het AB de Ruimtelijke Ontwikkelingsstrategie Twente. Anderhalf jaar geleden agendeerden Willem-Jan Velderman en Diele Biemold het onderwerp verstedelijking binnen het algemeen bestuur. Een goed moment om terug te blikken omdat watercongestie een ding aan het worden is én Twente en Emmen belangrijke regio’s voor de toekomst zijn geworden binnen de Nota Ruimte van het Rijk. 

De afgelopen jaren hebben we als Water Natuurlijk stevig ingezet op één boodschap: zet water aan tafel bij verstedelijking. Niet achteraf, niet als vinkje, maar vanaf het begin. Toen we dit agendeerden, was dat nog lang niet vanzelfsprekend. Nu, 1,5 jaar later, ligt er een 90%-versie van de Ruimtelijke Ontwikkelstrategie Twente (ROS Twente) waarin water een volwaardige, sturende rol heeft gekregen.

En daar zijn we trots op. In de woorden van het document zelf: “Het principe ‘water en bodem sturend’ vormt een van de centrale uitgangspunten voor locatiekeuzes.” Dat is precies waar we ons hard voor hebben gemaakt.

Watercongestie
Twente en Emmen zijn door het Rijk aangewezen als regio’s met een forse verstedelijkingsopgave. Er moeten duizenden woningen bij. Tegelijkertijd is water schaars — steeds vaker wordt landelijk gesproken over watercongestie.

Dat betekent:

• drinkwaterwinning staat onder druk,
• het regionale watersysteem piept en kraakt in droge zomers,
• en de afhankelijkheid van het Twentekanaal is groot.

Daarom is het cruciaal dat water niet volgt, maar leidt. En dat gebeurt nu steeds meer.

De reactie van het Waterschap Vechtstromen op de 90% versie bevatten meerdere punten die veelvuldig in lijn zijn met onze inzet en visie. Een paar belangrijke:

• Water en bodem als eerste conditie voor ‘de juiste plek’ Dit is een enorme stap. Het betekent dat woningbouw niet meer begint bij een kaart met lege plekken, maar bij de vraag: kan het watersysteem dit aan? Water en bodem sturend
• Herkenbare opname van de WaBOS‑kaart De geschiktheidskaart Water en Bodem wordt zichtbaar in de integrale kaarten. Dat maakt het voor iedereen duidelijk waar kansen liggen — en waar niet. WaBOS‑kaart
• Tempo van de schaalsprong koppelen aan drinkwaterbeschikbaarheid Groei mag, maar alleen als het water het aankan. Een gezond principe.
• Waterbesparing en hergebruik als harde randvoorwaarde Geen vrijblijvende ambitie, maar een echte voorwaarde. Waterbesparing
• Klimaatbestendigheid toegevoegd aan het zevende verstedelijkingsprincipe Een stevige verbetering die de regio toekomstbestendig maakt.
• Ons verzoek: minder afhankelijk worden van het Twentekanaal We hebben gepleit voor het versterken van het regionale watersysteem, zodat Twente op termijn minder kwetsbaar is. Dit is opgenomen — een grote winst.

“Waterbesparing en hergebruik als harde randvoorwaarde.”
In de herfst wordt duidelijk hoe de 100% versie van de ROS eruit komt te zien. De reacties van het waterschap en alle Twentse gemeenten worden hierin verwerkt. We blijven het met vertrouwen volgen.

Tegelijkertijd hebben we ook zorgen
We blijven ons zorgen maken over het Twentekanaal. Het kanaal is nu een levensader voor de regio, maar ook een kwetsbaarheid. Zeker nu er vragen zijn over HCH-verontreiniging en de mogelijke gevolgen daarvan.

In onze stemverklaring hebben we aangegeven dat we geïnformeerd willen worden zodra er meer bekend is over de verontreiniging en de structurele oplossingen.

En Emmen? Zelfde opgave, zelfde aanpak wat ons betreft

Zuidoost‑Drenthe (regio Emmen) staat voor een vergelijkbare verstedelijkingsopgave. De aanpak van de ROS Twente is wat ons betreft een sterke basis om ook daar te gebruiken door samenwerkende overheden:

• water en bodem sturend,
• drinkwater als randvoorwaarde,
• regionale watersystemen versterken,
• klimaatbestendig bouwen.

Het is mooi om te zien dat de Twentse samenwerking nu hopelijk als voorbeeld kan dienen voor de rest van het Vechtstromen‑gebied.

De toekomst is mooi

Water Natuurlijk kijkt met vertrouwen naar de komende jaren. De 90%-versie van de ROS Twente laat zien dat het kan: bouwen én het watersysteem versterken, mits je het vanaf het begin goed organiseert.

We blijven ons inzetten voor:

• klimaatrobuuste groei,
• eerlijk watergebruik,
• gezonde regionale systemen,
• en een Twente en Emmen waar je fijn kunt wonen — nu én later.