Op bezoek in en rondom Overlangbroek

In het kader van de gebiedsgerichte aanpak van het Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG) wordt onderzocht hoe de complexe waterstructuur met de vele functies in het gebied toekomstbestendig kan worden gemaakt. Het Algemeen Bestuur bezocht daartoe het Natura 2000 gebied Overlangbroek en sprak achtereenvolgens Staatsbosbeheer, een agrariër, een landgoedeigenaar en ook een bewoner uit Driebergen. Namens Water Natuurlijk HDSR waren Jaap van der Heijden, Wyke Smit, Martin Jansen en Gerda Oskam (die dit verslag geschreven heeft) aanwezig. 

In de eerste natuurdoelanalyse van de Ecologische Autoriteit van Overlangbroek, bleek al dat het dringend nodig was om de grondwaterstand omhoog te brengen en het oude kwelwatersysteem te herstellen. Dat lukt helaas nog niet vertelde de medewerkers van Staatsbosbeheer. Enerzijds door verdroging van de Utrechtse Heuvelrug, anderzijds doordat bij die delen van het gebied die het meest verzuurd waren, het waterpeil in de sloten op agrarisch peil moet worden gehouden. Eens te meer blijkt het hard nodig om op landelijk/provinciaal niveau keuzes te maken voor de landinrichting, zodat de natuur op orde blijft maar ook agrariërs een toekomst houden. 

Dat bleek ook in het gesprek met de agrariër, waarmee HDSR onderzoekt hoe het waterpeil op een deel van zijn grond omhoog kan, het grasland kruidenrijk kan worden gemaakt en welke invloed dit heeft op het verdienmodel van de agrariër. Er zijn meerdere boeren in het gebied die willen meehelpen om het gebied toekomstbestendig te maken, het watersysteem en de biodiversiteit te verbeteren. Tegelijkertijd pleiten ze voor een langjarig perspectief zodat ze investeringen kunnen doen. Daarvoor is de overheid nodig, maar ook de financiële sector. 

Een bewoner van een laaggelegen straat met drive in woningen in Driebergen vertelde wat de gevolgen waren piekbuien. Doordat de woningen precies aan de voet van de Utrechtse Heuvelrug waren gebouwd waar het grondwater uit de Utrechtse Heuvelrug aan de oppervlakte komt, stroomden de benedenverdieping van de woningen bij een flinke regenbui vol. Gelukkig heeft HDSR hier met de bewoners uiteindelijk een oplossing voor kunnen vinden, maar het maakt hier eens te meer duidelijk dat voor toekomstige bouwprojecten 'water en bodem sturend' bepaald geen loze kreet is. 

Tot slot bezochten we het landgoed Leeuwenburg waar we niet alleen met de eigenaar op de foto gingen (zie hieronder), maar ook met hem bespraken hoe het landgoed waterstaatkundig toekomstbestendig kan worden gemaakt en tegelijkertijd rendabel blijft voor de eigenaar.

Al met al was het een leerzaam, nuttig en gezellig werkbezoek dat perfect georganiseerd werd door de ambtelijke organisatie van HDSR. 

Gerda Oskam: "mijn afdronk van het werkbezoek was dat eigenlijk iedereen in het gebied wacht op daadkracht en duidelijkheid door de overheid, zowel het rijk, de provincie als HDSR. Alleen dan kunnen al deze deskundige en ondernemende mensen daadwerkelijk aan de slag met het toekomstbestendig maken van het gebied, het verbeteren van de natuur, een nieuw verdienmodel ontwikkelen voor de landbouw en het behoud voor volgende generaties van de vele prachtige landgoederen."