Op 14 maart bezochten we het Polderlab in de Vrouw Vennepolder in Oud Ade bij Leiden (een groep van negen waterschapsbestuurders, regiobestuurders en een paar leden). Daar onderzoeken boeren, burgers en wetenschappers al jaren samen hoe je in veengebieden rendabel kunt boeren én tegelijk biodiversiteit en waterkwaliteit herstelt. Een verslag van Tammo Hoekema.
Het Polderlab laat zien dat duurzame landbouw niet begint met regels, maar met samenwerking in het veld.
Het gebied beslaat circa 33 hectare en heeft eigen peilbeheer. Een belangrijk uitgangspunt is dat bodemdaling en CO2-uitstoot in veenweiden vooral worden aangejaagd door ontwatering. In het Polderlab wordt daarom gewerkt aan een hogere grondwaterstand, stap voor stap: maximaal enkele centimeters per jaar. Te snel verhogen kan namelijk leiden tot problemen in het systeem, zoals woekerende pitrus en schade aan het bodemleven. De les is helder: sturen op water vraagt geduld, vakmanschap en langdurige monitoring.
Tekst gaat door onder de foto.
We kregen ook voorbeelden te zien van teelten en maatregelen die nieuwe perspectieven bieden. Zo wordt krabbescheer (een waterplant) gekweekt en verkocht, onder meer aan particulieren en waterschappen. De teelt maakt meteen duidelijk hoe nauw waterkwaliteit luistert: bij een pH boven ongeveer 7,5 is er weinig opgelost CO2 beschikbaar, waardoor ondergedoken waterplanten kunnen ‘stikken’. Herstel van waterplanten is juist cruciaal om ecologische doelen te halen. Interessant is dat in dit onderzoek niet één ‘schuldige’ (zoals rivierkreeften) centraal staat, maar het hele beheer van oevers, bagger en waterchemie.
Een tweede opvallende maatregel is greppelinfiltratie: greppels op regelmatige afstand die ’s zomers met een klein pompje water in het perceel brengen. Daarmee kan het grondwaterpeil lokaal fors hoger blijven. In proeven is bodemdaling sterk teruggebracht en is het landgebruik voor de boer grotendeels mogelijk gebleven. Het zijn relatief betaalbare ingrepen, maar ze vragen wel om acceptatie en goede afspraken in het beheer.
Tekst gaat door onder de foto.
Daarnaast zagen we natuurvriendelijke oevers en innovatieve natte teelten zoals veenmos, cranberry en zelfs rijst in combinatie met vis. Zulke alternatieven zijn niet alleen interessant als verdienmodel, maar ook als manier om water vast te houden in droge zomers.
Wat nemen we mee? Dat oplossingen voor veenweiden niet ‘van achter een bureau’ komen, maar uit praktijkkennis, onderzoek en samenwerking. Als we in ons gebied werk willen maken van minder bodemdaling, betere waterkwaliteit en meer biodiversiteit, moeten we ruimte maken voor dit soort proeven. Dat is een uitnodiging aan bestuurders, organisaties én inwoners: kijk mee, denk mee en help mee om de omslag naar een veenweidelandschap met toekomst te versnellen.
Schoon water, veilige dijken, een gezonde leefomgeving en ruimte voor natuur. Het waterschap werkt er iedere dag aan. Maar wat doet een waterschap precies? En waar staat Water Natuurlijk voor?
Onder en rondom de wijk Molenvliet in Woerden (zie bijgaand kaartje van de Stichting Laat Woerden niet zakken!), ligt een gaswinningsveld. Al eerder hebben de gemeenten Woerden en Bodegraven als ook de provincies Utrecht en Zuid-Holland zich net als Water Natuurlijk uitgesproken tegen gaswinning op deze plek.
HDSR is eigenaar van het dijkhuis in Jaarsveld. Het dijkhuis (inclusief de inrichting) en de bijgebouwen hebben een rijksmonumentale status. HDSR is niet afdoende in staat om het specialistische onderhoud en beheer van dit monumentale pand op efficiënte wijze uit te voeren. Het dijkhuis stelde het Algemeen Bestuur en ook Water Natuurlijk dus voor een lastig dilemma: het is logisch te beredeneren dat verkoop het beste is voor het vertellen van het waterschapsverhaal en het behoud van het erfgoed. Tegelijk zegt het gevoel wat anders en is het ingewikkeld om afscheid te nemen van een dierbaar bezit.
Schrijf je in voor onze nieuwsbrief
NieuwsbrievenDeze website maakt gebruik van cookies voor een optimale gebruikersbeleving. Lees onze cookieverklaring
