11 partijen
Er doen in Leiden 11 partijen mee aan de verkiezingen: GL/PvdA, D66, Studenten voor Leiden (SVL), Volt, ChristenUnie (CU), CDA, VVD, Partij voor de Dieren (PvdD), Partij Sleutelstad, SP en FvD.
Ten overvloede: dit is een selectie van punten uit de verkiezingsprogramma’s. Daarbij heb ik me gericht op de hoofdlijnen, een paar thema’s en enkele opvallende punten. De standpunten zijn feitelijk weergegeven, maar de selectie is onvermijdelijk enigszins selectief. Uiteraard zijn de programma’s uitgebreider. Op de webpagina https://www.gemeenteraadleiden.nl/actueel/gemeenteraadsverkiezingen-2026 staan links naar alle programma’s. Aanvullingen, commentaar en correcties zijn welkom.
Aandacht voor water verschilt
GL/PvdA, D66 en PvdD hebben een aparte waterparagraaf, SVL heeft een paragraaf groen waarin ook water is opgenomen. Partij Sleutelstad en FvD besteden geen aandacht aan water. SP, CDA, VVD en Volt weinig tot heel weinig. CU heeft aandacht voor water in een aantal standpunten.
4 partijen willen een integrale watervisie opstellen voor Leiden: VVD, D66, GL/PvdA en PvdD. Het CDA wil dit doen via een “Blue Deal” met ondernemers, wijkverenigingen, provincie en waterschap.
De meeste partijen vragen aandacht voor de gevolgen van klimaatverandering. CU, PvdD, SVL en GL/PvdA doen dat het meest nadrukkelijk. Er is brede steun voor meer groen, schaduw, verkoeling en andere maatregelen tegen hittestress.
Aanleg van meer natuurvriendelijke oevers is de wens van CU, GL/PvdA, PvdD en D66.
Meer zwemplekken
Mede vanwege de verkoeling pleiten D66, GL/PvdA, PvdD, CDA en SVL voor meer zwemplekken in Leidse wateren. SVL wil een stadsstrand, bijvoorbeeld bij het Huigpark.
Kort Rapenburg
Het wel of niet openen van het Kort Rapenburg en er weer een stadsgezicht van maken is al lange tijd een discussiepunt. GL/PvdA is hier voorstander van. CU en SP zijn hier tegen vanwege de hoge kosten, zij vinden dat het geld beter elders kan worden besteed. D66 wil het Kort Rapenburg vergroenen, zij zegt niets over het al dan niet openen.
Regenwater en drinkwater
PvdD, CU, Volt, GL/PvdA en D66 willen zich inzetten voor opvangen van regenwater en voor afkoppelen van het riool. Volt noemt heel nadrukkelijk de sponswerking van de bodem.
PvdD, Volt en D’66 willen nadrukkelijk aandacht voor de drinkwatervoorziening.
Enkele opvallende punten per partij (titel programma tussen haakjes):
PvdD (Leiden Natuurlijk) heeft een heel uitgebreide en gedetailleerde groen- en waterparagraaf. Zij wil bescherming van van ecologische hotspots en een stadsnatuurreservaat rond de Spoorweghaven. Vervuilende bedrijven mogen zich niet in Leiden vestigen als dit de waterkwaliteit of het milieu verslechtert. De partij wil ook een grens stellen aan de maximale verharding in tuinen en op terreinen.
Volt (Volt voor Leiden) heeft een heel beknopt programma. Wat betreft water heeft Volt vooral aandacht voor drinkwater en de sponswerking.
Het CDA (Voor een fatsoenlijk Leiden) noemt Leiden een echte waterstad. Zij bepleit zoals eerder genoemd een Blue Deal.
De CU (Samen. Voor Leiden) noemt groen “de longen van de stad”, heeft veel aandacht voor schaduwplekken. Zij wil ook een tweede ligplaats voor historische schepen.
GL/PvdA (Met elkaar voor elkaar) wil het water koesteren. Zij wil dat Leiden de 3-30-300-regel toepast bij de verdere vergroening van de stad: alle inwoners moeten zicht hebben op 3 bomen, iedere wijk streeft naar 30 procent beschutting van bomen, en iedereen moet binnen 300meter groene openbare ruimte kunnen bereiken.
Ook D’66 (Lef en Liefde voor Leiden) noemt deze 3-30-300 regel. Zij noemt verder nadrukkelijk dat water en bodem sturend moeten zijn en wil meer bevoorrading over water.
De FvD (geen titel) wil stoppen met klimaatbeleid en ook de Sustainable Development Goals (SDG’s) schrappen.
De SP (Liefde voor Leiden) wil extra groen. Zij wil mogelijkheden voor wonen op water onderzoeken.
Volgens Partij Sleutelstad (geen titel) spelen bomen een cruciale rol in Leefbaarheid en moet de bescherming van bomen beter worden geregeld. De gemeente moet zich inzetten voor natuur en biodiversiteit in de gebieden rondom Leiden. Zij vinden ook dat er geen ruimte is voor grootschalige zonneweides, windmolenparken, distributiecentra en datacenters.
De VVD (Laat Leiden weer leven!) wil dat het roer omgaat en dat geldt ook voor groen en natuur. Zij wil dat de Oostvlietpolder een groene woonwijk wordt. De partij wil voorlopig ook geen 2e ring van parken (Panoramapark). Opvallend is de uitspraak dat het groen netjes moet blijven. Daarom wil de VVD dat onkruid en stoepplantjes weer overal worden verwijderd en dat de gemeente stopt met ecologisch maaibeheer.