Eli Lilly: Duidelijke, strenge eisen stellen en handhaven

Fabriek bij geliefd recreatiegebied

Bijna een jaar geleden werd bekend dat het farmaceutische bedrijf Eli Lilly vlak bij Leiden Bioscience Park een nieuwe fabriek wil bouwen. 

Het Valkenburgse Meer is een geliefd recreatiegebied voor heel Leiden en omgeving. Het concern Eli Lilly wil pal tegen dit gebied een grote fabriek bouwen voor de productie van afslankmiddelen. De economische belangen zijn groot. De internationale markt voor deze middelen groeit snel en de concurrentie tussen farmaceutische bedrijven is stevig. Dat maakt de vestiging in Katwijk aantrekkelijk voor Eli Lilly, maar vergroot ook het belang van onafhankelijke toetsing van de milieugevolgen. Bij de productie van geneesmiddelen zoals in dit geval afslankmiddelen, kunnen namelijk proceswater, oplosmiddelen en andere chemische reststoffen vrijkomen.

Overleg in Rijnland

Op woensdag 7 oktober is er in de Verenigde Vergadering van Rijnland uitgebreid gesproken over de recente ontwikkelingen. Aanleiding was de raadsvergadering in Katwijk de week ervoor, waarin de gemeenteraad een positief bindend advies had gegeven over de vergunningaanvraag van Eli Lilly. 

Nog geen afgerond verhaal

De komst van Eli Lilly naar Katwijk is daarmee nog geen afgerond verhaal. De gemeentelijke omgevingsvergunning voor de bouw van de geneesmiddelenfabriek is verleend, maar er zijn nog meer vergunningen nodig onder andere van het Hoogheemraadschap van Rijnland. Een heel belangrijke is de vergunning voor het lozen van afvalwater. Voor de waterkwaliteit ligt de verantwoordelijkheid bij het hoogheemraadschap.

Dat onderscheid is van belang voor inwoners die zich zorgen maken over de gevolgen van de fabriek. Een gemeentelijk besluit over het bouwen betekent niet dat de toekomstige bedrijfsactiviteit daarmee al is goedgekeurd. De komende vergunningprocedures moeten uitwijzen onder welke voorwaarden Eli Lilly daadwerkelijk kan produceren en hoe de naleving daarvan wordt gecontroleerd.

Inzet van Water Natuurlijk 

Water Natuurlijk wil, als waterschapspartij die zich inzetten voor schoon en gezond water, voorkomen dat de belangen van een internationaal miljardenbedrijf zwaarder wegen dan de bescherming van het watersysteem. Onze inzet is een vergunning die uitgaat van aantoonbare veiligheid voor het water, waarbij de kosten voor het zuiveren van het te lozen water niet worden doorgeschoven naar de belastingbetaler. Welke stoffen uiteindelijk in het afvalwater terechtkomen, in welke concentraties en welke zuivering daarvoor noodzakelijk is, moet zorgvuldig worden vastgesteld voordat een lozing kan worden toegestaan. Uitgangspunt is dat de waterkwaliteit niet achteruit mag gaan.

De gemeente Katwijk heeft aangegeven dat er nog overleg plaatsvindt over de vraag waar het gezuiverde proceswater uiteindelijk wordt geloosd. Daarmee is een essentieel onderdeel van de toekomstige bedrijfsvoering nog onderwerp van gesprek. Voor Water Natuurlijk ligt hier een belangrijk aandachtspunt: de eisen moeten worden bepaald door de gevolgen voor het water en door de wettelijke normen, niet door de wens van Eli Lilly om de fabriek zo snel mogelijk operationeel te krijgen.

Heldere normen en afspraken

Dat vraagt om heldere lozingsnormen, een goede onderbouwing van de zuiveringstechniek en controleerbare afspraken over metingen en rapportages. Daarom heeft Water Natuurlijk in de Verenigde Vergadering gepleit voor een sessie over het proces van vergunningverlening in het algemeen en over Eli Lilly in het bijzonder. Daarbij hebben wij ook gevraagd om helderheid hoe in de vergunning wordt omgegaan met stoffen die je niet kunt meten, erbij komen of naderhand toch schadelijker blijken te zijn. Het college omarmde dit initiatief en heeft deze sessie  toegezegd.

Voor Water Natuurlijk is het van belang dat het hoogheemraadschap duidelijke, strenge eisen stelt en handhaaft. En als het nodig is, wordt een lozing geweigerd als niet aan de voorwaarden voor bescherming van het water en dus van ons allemaal worden voldaan. Water Natuurlijk heeft dit nog eens nadrukkelijk gevraagd aan het college. En ook dit werd toegezegd. Van een salamitactiek voor vergunningen kan geen sprake zijn.