Wat nu met de Eerste Kamerverkiezingen gebeurt, is kinderspel vergeleken bij wat er bij de waterschapsverkiezingen van 2014 staat te gebeuren als de plannen van het kabinet doorgaan.
In de NRC van zaterdag 21 mei j.l. zegt premier Mark Rutte, dat hij het systeem waarmee de Eerste Kamer wordt gekozen “redelijk bizar” en “uiterst merkwaardig” vindt. Een andere methode zou beter zijn, maar welke weet hij niet.
Wie vindt dat het systeem van de Eerste Kamerverkiezingen ‘redelijk bizar’ is, moet voor de lol ook eens kijken naar het nieuwe plan voor de waterschapsverkiezingen dat zojuist door het kabinet van diezelfde Rutte op tafel is gelegd. Daarin wordt het huidige systeem van directe verkiezingen vervangen door getrapte verkiezingen.
Ruim 9500 raadsleden verdeeld over 418 gemeenten zullen vanaf 2014 de besturen van 25 waterschappen moeten gaan samenstellen. Houd daarbij in het achterhoofd dat er honderden verschillende partijen in de gemeentepolitiek actief zijn, dat sommige gemeenten in meer dan één waterschap liggen en dat er ook in de waterschappen veel partijen zijn waarop gestemd kan worden.
Het is dus een systeem dat zo transparant is als de voorruit van een kleine personenauto gevuld met vier kwijlende rottweilers. De uitkomsten zullen dan ook hier vooral door kliekvorming en koehandel bepaald worden. Het wordt om met de woorden van de premier te spreken een ‘uiterst merkwaardig’ systeem.
Er is dan ook veel kritiek op het voorgestelde systeem. Professor Elzinga, in bestuurskringen toch niet de minste, heeft 13 knelpunten geformuleerd en pleit voor handhaving van het huidige directe lijstenstelsel. Daarbij kunnen de besturen worden gehalveerd en kunnen de verkiezingen veel efficiënter gelijktijdig met de gemeenteraadsverkiezingen worden gehouden.
De waterschapsverkiezingen vormen al jaren een probleem. De kiezers lopen er niet echt warm voor. Toen de verkiezingen in 2007 werden vrijgegeven voor campagnevoerende partijen, bleef de opkomst steken op 26%. Dat is laag maar zolang de waterschappen hun eigen belastingen aan de inwoners op mogen leggen, moeten diezelfde inwoners ook het recht hebben om invloed uit te oefenen op wat er met dat geld gebeurt. Dat hoort bij onze democratie: “no taxation without representation”.
Kabinet: pas de onlangs ingediende wet op dit punt aan. En leden van de Tweede en Eerste Kamer: ga niet akkoord met de invoering van een ongewenst verkiezingsstelsel.
